Diyabeti tedavi edebilecek "süper greftler"

Her ne kadar geleneksel tıp ülkemiz de Tip 1 hastalığının çözümü olmadığını belirtse bile gelişmiş ülkeler de yapılan çalışmalar çok daha umut verici.İşte o çalışmalardan birisi...

Diyabeti tedavi edebilecek "süper greftler"
06 Mart 2020 - 23:22
Ülkemizde her ne kadar diyabet hakkında ki gelişmeler ilaç firmalarının çıkarlarına hizmet etmekte sınırlı kalsa da (gelişmiş şeker ölçüm cihazları,insulin pompaları ya da gelişmiş türü olan yapay pankreas cihazları)  gelişmiş ülkelerde hastalığı tamamen bitirmek için bilimsel çalışmalar yapılmakta.

Şiddetli tip 1 diyabetli hastaları kurtarmak için (fonksiyonel insülin üreten hücrelerin yokluğu ile karakterize edilir), pankreatik hücre nakli bazen son çare olur. Pankreas, kan şekerini düzenleyen hormonlar üreten hücrelerin birlikte gruplandığı Langerhans adacıkları adı verilen hücre kümelerini içerir. Bununla birlikte, nakil işlemi uzun ve karmaşıktır: aşılanmış hücrelerin önemli bir kısmı aşılamadan hızla ölür.Ayrıca pankreas nakli ülkemizde yasaktır.

Bu hücre kümelerine amniyotik epitel hücreleri ekleyerek, Cenevre Üniversitesi (UNIGE) ve Cenevre Üniversitesi Hastaneleri (HUG) İsviçre'deki araştırmacılar Langerhans'ın çok daha güçlü “süper adacıklarını” yaratmayı başardılar. Nakledildikten sonra, daha fazlası aşılanır; daha sonra insülini daha hızlı üretmeye başlarlar. Nature Communications'da keşfedilecek olan bu sonuçlar sadece hücre nakillerinin başarısını artırmakla kalmaz, aynı zamanda kök hücre nakli de dahil olmak üzere diğer nakil tipleri için yeni perspektifler sunar.


Günümüzde, adacık transplantasyonu, özellikle şiddetli tip 1 diyabetli hastalar için son şans seçeneklerinden biridir. Adacıklar bir donörün pankreasından çıkarılır, izole edilir ve daha sonra hastanın karaciğerine yeniden enjekte edilir. UNIGE Tıp Fakültesi, Cerrahi Bölümü'nde araştırmacı olan Ekaterine Berishvili, “Prosedür iyi kontrol ediliyor - İsviçre'de her yıl onbeş hasta bundan faydalanıyor, ancak yine de karmaşık, diyor Ekaterine Berishvili. Adacıkların çoğu yol boyunca ölüyor Bir kişiye tedavi etmek için genellikle birkaç bağışçı gerekir, oysa biz donörlere umutsuz bir ihtiyaç duyuyoruz. ”



Greftlere yardımcı olmak için plasental hücreler


Adacık naklinin başarısını ve nakledilen hücrelerin hayatta kalmasını iyileştirmek için Cenevre'deki araştırmacılar, nakil stresine doğal adacıklardan daha iyi dayanacak yeni, daha sağlam adacıklar yaratmaya çalıştılar. Bunu yapmak için, iç plasenta zarının duvarından alınan amniyotik epitel hücreleri pankreatik hücrelere ekleme fikri ortaya çıktı. “Kök hücrelere çok benzeyen bu hücreler, örneğin kornea onarımı gibi diğer terapilerde zaten kullanılıyor,” diyor 

UNIGE Tıp Fakültesi Cerrahi Bölümü Profesörü ve birlikte HUG Transplantasyon Bölümü Başkanı Thierry Berney. “Bizim durumumuzda, şeker seviyelerindeki dalgalanmalara göre hormon üretecek pankreas hücrelerinin işlevini geliştirebileceklerini keşfettik.”


İlk adım, in vitro: amniyotik epitel hücrelerinin eklenmesi, hücre kümelerinin düzenli küreler oluşturmasına izin vererek daha iyi hücre içi iletişim ve bağlanabilirlik gösterdi. 


In vivo ikinci adım: bilim adamları Langerhans'ın “süper adacıklarını” hızlı bir şekilde insülin üretmeye başlayan diyabetik farelere naklediyorlardı. UNIGE Tıp Fakültesi Cerrahi Bölümü'nde araştırmacı ve bu çalışmanın ilk yazarı Fanny Lebreton, “Birkaç hücre kümesinde bile, süper adacıklarımız yeni ortamlarına çok iyi adapte oldu ve hızla vaskülarize oldu,” diyor. 

İyi bir vaskülarizasyon aslında herhangi bir transplantasyonun anahtar elementidir: yeni organa oksijen ve besin maddeleri sağlamayı sağlar ve hayatta kalmalarını garanti eder. Ek olarak, yapay adacıklar hızla insülin üretmeye başladı.



Oksijenlenmeyi arttırmak ve adacıkları korumak


Ekaterine Berishvili, “Herhangi bir nakilde ilk adım, alıcının ret riskini sınırlamak için bağışıklığını azaltmaktır. Amniyotik epitel hücreleri, aynı zamanda “kendilik dışı” olan fetusu, annesinin bağışıklık sisteminin saldırılarından korumanın benzersiz bir özelliğine sahiptir. Greftleri korumak için aynı mekanizmanın işe yaradığına inanıyoruz. ” Burada hücre nakillerinde gözlemlenen koruyucu mekanizma, diğer insan nakil tiplerinde veya hatta insan dışı hücrelerin veya organların insanlara nakledildiği ksenotransplantasyonda da gerçekleşebilir.



Bu keşiflerin artık insan deneklerde doğrulanması gerekiyor. Amniyotik epitel hücrelerinin kullanımı, olumsuz yan etkileri olmayan diğer klinik ortamlarda zaten yaygın olduğundan, bu nispeten hızlı bir şekilde yapılabilir. Bir nakli bekleyen herkes için önemli bir umut.

Çeviri ve derleme : Cem Büyükçakır

 

YORUMLAR

  • 0 Yorum